daily

روزخبر
رویدادها
علم و تکنولوژی
کتاب و مجله
بازی ویدئویی
سبک زندگی
ویدئو خبر
English News
گشتی در پوشاک اقوام ایران زمین | بخش اول

گشتی در پوشاک اقوام ایران زمین | بخش اول

گشتی در پوشاک اقوام ایران زمین | بخش اول
تحریریه خبر
20 مرداد 1397 | 4:37
زمان مورد نیاز برای مطالعه: 10 دقیقه
گشتی در پوشاک اقوام ایران زمین | بخش اول

به گزارش سرویس طراحی مد آفام نیوز، تمدن بزرگ ایران، جهانی از طرح و رنگ است. دنیایی فراموش نشدنی از شکوه تمدنی کاریزماتیک و تاثیرگذار که از هزاران سال پیش تا کنون، عظمتی باور نکردنی را از شهر سوخته زابلی ها تا پاسارگاد شیرازی ها به ارمغان آورده و ما ایرانیان، امروز به نمایندگی از جامعه جهانی، میراث دار این میراث گران سنگ و بزرگ هستیم. میراث داری، همیشه کار سخت، ژرف و شگرفی بوده است. یکی از جلوه های تمدن بزرگ ایران زمین را در روند پر فراز و نشیب سبک زندگی اقوام پر افتخار ایران از لرها تا بلوچ ها در جای جای ایران بزرگ میتوان مشاهده کرد که جذابیت های فراوانی را در اختیار عاشقان ایران به خصوص محققان مطالعات ایران و خاورمیانه قرار داده است.

لباس محلی ایرانی، جهانی رنگارنگ از ظرافتها، زیبایی ها، آیین ها و باورهای ملت بزرگ ایران در یکی از استراتژیک ترین نقاط جهان بوده و هزاران کتاب و مقاله و سخنرانی درباره رازها و رمزهای این شگفتی یادگار از عصر کهن به دوران جدید ارائه شده است. برای ما ایرانی ها به عنوان میراث دار این فرهنگ شگرف، فهم ظرافت ها و قابلیت های لباس محلی ایرانی اهمیت فراوان دارد و به همین خاطر، دانشجویان رشته های کارشناسی و کارشناسی ارشد طراحی لباس، طراحی پارچه و همچنین رشته الگوسازی طراحی پارچه و لباس و حتی طراحی اکسسوری، موظف هستند که کورس هایی در زمینه تاریخ لباس محلی ایران را مطالعه کنند.

الگوها و رهیافت هایی که میتوان از لباس محلی ایران زمین در طول تاریخ چند هزار ساله بدست آورد، ما را با جشنواره ای از ایده ها و زیبایی ها و ظرافت ها و جذابیت های هیجان انگیز آشنا می کند که در طراحی مد و لباس حتی در عصر حاضر میتواند مورد استفاده قرار بگیرد. نقوش ایرانی و اسلیمی که در پوشاک و آثار صنایع دستی تاریخی به جا مانده از صدها و هزاران سال پیش مشاهده می شود، مصداقی از تمدن بزرگ ایران بوه و بهره گیری از این نمادها در طراحی مد و لباس فاخر ایرانی همواره توصیه سران نظام و همچنین مورد توجه طراحان حرفه ای مد و لباس ایرانی است. لباس اقوام ایرانی و اهمیت به این سبک پوشش در سبک زندگی مدرن، در تاجیکستان که یکی از دیدنی ترین مقصدهای نوروز گردی در جهان است، مورد استقبال و نظر زنان و مردان تاجیکی قرار دارد.

چرا با لباس محلی ایرانی آشنا شویم؟

مد و لباس و پوشاک، امروزه فقط ابزاری برای پوشش اندام نیست. تنها ابزاری برای حفظ کردن ما از گرما و سرما نیست. تنها عاملی برای فروش کالا و خدمات و تبلیغات نیست. با مد و لباس و پوشاک، میتوان مفاهیم فرهنگی و نظری و تاریخی را فهمید و انتقال داد. میتوان بخشی از فرهنگ ها و آیین ها و باورها و ظرفیت های طراحی و خلاقیت و نوآوری در تولید و بافت و عرضه را در سیر تحولات تاریخی در بخشی از نقاط جهان شاهد بود.

امروزه، مد و لباس، معانی فراتری از آنچه در هزاره دوم در ذهن بشر بود، ارائه میکند که نمونه ای از ان را در طوفان مانکن های محجبه انیسه حسبیان(طراح مد اندونزیایی) که استیج فشن ویک نیویورک را در فوریه ۲۰۱۷ میلادی به صحنه اعتراض به سیاست های نژاد پرستانه رییس جمهور آمریکا تبدیل کرد، مشاهده میکنیم.

اکنون، پوشش  اسلامی (HIJAB) یکی از جنبه های فعال در عرصه مد و لباس جهانی است و بسیاری از برندهای معروف دنیای فشن از دولچه و گابانا تا اچ اند ام و دبنهامز، استایل ها و طرح های رنگارنگ جذابی را برای بانوان مسلمان تولید کرده اند که با استقبال بانوان غیر مسلمان نیز قرار گرفته است. در دنیای امروز لباس، مفهوم  مد اسلامی (ISLAMIC FASHION) و اقتصاد مد اسلامی، از فشن ویک های مالزی و اندونزی تا نیویورک، فرصت های کارآفرینی بسیاری را ایجاد کرده است که جای تامل دارد.

همواره لباس محلی ایرانی با پوشش  همراه بوده و در طول تاریخ میتوان مصداق هایی برای تایید این ادعا ارائه کرد. لباس محلی ایرانی در طول تاریخ تمدن چند هزار ساله ایران، رسانه ای دیدنی برای تماشای گوشه ای از تاریخ ایران است. نمادها، نقوش ها، طرح ها و نوع رنگ بندی و انتخاب بافت پارچه ها،‌همه و همه، ظرفیت های فوق العاده اقوام ایرانی را در عرصه طراحی و تولید پوشاک جلوه گر میکند که نکات بسیاری در خود دارد. با مطالعه لباس محلی ایرانی:

    با سبک زندگی ایرانیان آشنا می شویم.

    با نقوش و نمادهایی که در لباس محلی ایرانی به کار رفته است آشنا می شویم

    طرز فکر و نوع نگرش اقوام را با نوع و استایل و فیگور طراح پارچه و لباس در خواهیم یافت.

    با آیین ها و مراسم مذهبی و ملی و محلی اقوام ایرانی آشنا می شویم

    با ایده های جذاب طراحی لباس و پارچه و اکسسوری آشنا می شویم.

    اصول و مبانی دوخت های متنوع ایرانی را در اداور گوناگون یاد خواهیم گرفت.

    با دنیای رنگارنگ پته دوزی، سرمه دوزی، سکه دوزی، ترمه دوزی در طراحی پارچه و لباس اقوام ایرانی آشنا می شویم.

    با گران ترین و سنگین ترین لباس اقوام ایرانی آشنا می شویم.

    برای حفظ این میراث بزرگ ایرانی فاخر در عرصه پوشاک تلاش میکنیم.

    فرصت های کارآفرینی در عرصه طراحی پوشاک و لباس فرا روی فعالان کسب و کار مد ایرانی ایجاد می شود.

کاربافی : هنر اصیل میبدی ها

در مطالعات لباس محلی ایرانی، مبحثی به نام کاربافی وجود دارد که یادآور هنر میبدی ها  در دیار قنات، قنوت و قناعت  است. این هنر اصیل که امروزه بخشی از سبک زندگی گوشه ای از اقوام ایرانی و جلوه ای از صنایع دستی ایران را در معرض نمایش عمومی و بین المللی قرار می دهد، به عنوان کهن ترین سنت پارچه بافی میبد شناخته می شود. میبد، شهری در استان یزد (سرزمین “ ترین های ایران” ) و یکی از دیدنی ترین نقاط گردشگری کشور در مرکز ایران به شمار می رود. مسجد جامع میبد، همچون مسجد جامع اصفهان، یکی از مساجد دیدنی ایران است که در کنار نارین قلعه، دژ مستحکم یزدی ها، مقصد گردشگری معروف خطه باقلوا و پشمک و بادگیرها است.

اگر در هفته های آینده به میبد یزد رفتید، حتما با زیلو های متنوع  و رنگارنگی آشنا می شوید که بر تارک این شهر دیدنی آوایزان شده است. ثبت شهرستان میبد به عنوان شهر جهانی زیلو در سال ۱۳۹۶ انجام شد. در این استان، کاربافی به عنوان مصداقی از صنعت نساجی یزدی ها، شهرت خاص و عام دارد. کاربافی به عنوان چهاردهمین اثر ناملموسی یزدی ها، ثبت ملی شده است.

در واقع مهارت میبدی ها در هنر بافندگی، سابقه طولانی دارد. مخصوصا که ایران در مسیر جاده ابریشم، کهن ترین جاده تجاری جهان قرار داشته و به همین خاطر، مقوله طراحی پارچه و لباس و بافندگی، هموره مقوله مهمی در ایران به شمار می آمد. تاریخ پارچه بافی و به قول مد در ایران، به بیش از ۳۰۰۰ سال پیش از میلاد مسیح باز می گردد. آثار کشف شده در حصار دامغان، باستان شناسان را به چنین درکی رهنمون کرده است.

دوره هخامنشی و ساسانیان را باید از دوران موثر در عرصه پارچه بافی ایران دانست که بافت پارچه های پشمی نرم و همچنین استفاده از ابریشم چینی در تولید پارچه لباس، مورد توجه قرار گرفت. نقوشی که از گل های پارچه ها روی تصاویر طاق بستان کرمانشاهی ها و ظروف نقره ساسانی  درج شده ، نشان گر توجه ایرانیان به مقوله پارچه بافی از هزاران سال پیش بوده است.

بنابراین جای تعجب نیست که میبدی  ها در شهر یزد که به دیار صنعت و فکر و خلاقیت در برابر گرمای سوزان کویر شهرت دارند، ظرافت هایی در عرصه پوشاک نداشته باشند. از روزگار قدیم، تولید فرش و زیلو و پتو، بر روی دستگاهی به نام دار انجام می شد که امروزه هم در فرشبافی سنتی در نقاط مختلف کشور رایج دارد.

در واقع میبدی ها به هر دستگاه داری، کار میگفتند و کلمه کار بافی ها به عنوان بافتن روی دار است. در پارچه بافی میبدی ها، روش بافت و همچنین جنس پارچه ها متفاوت است. گاهی از کرباس برای پارچه بافی استفاده می کنند و گاهی از شعر (پشم و مو). در واقع دستبافت ها با کاربرد گوناگونی تولید می شوند که زیلو (کف پوش ها) و البسه (پوشش های اندام) از آن جمله است.

این دستبافت سنتی یزدی ها امروزه به عنوان پارچه پوشاکی برای ساخت انواع چادر زنانه و چادر شب و حتی روتختی و بقچه و دستمال و کیسه نیز استفاده می شود و بخشی از اقتصاد صنایع دستی استان یزد را به تصویر می کشد.

یکی از وجوه متمایز کننده کاربافی میبد با کاربافی در سایر نقاط ایران مثل هرمزگان، ماندگاری و بقای این عرصه است که میبد را با دیگر شهرهای ایران در این حوزه متفاوت کرده است. اگر گشتی به خانه های قدیمی میبد یزد بزنید که در زمستان مقصد گردشری خوبی برای علاقمندان است، با این صنایع دستی پانصد ساله آشنا می شوید.

نگاهی به پارچه های کاربافی

پارچه هایی که از کاربافی تولید می شود، ساده و طرح دار است و با توجه به نوع کاربرد، در طرح ها و رنگ های مختلف تولید می شود. بسیاری از پارچه های کاربافی را در شهرستان میبد یزد، به صورت چهارخانه های درشت رنگی مشاهده می کنیم که بعضا به دلیل فرآیند پود گذاری، طرح  راه راه دارد. این پارچه ها کاربافی، در سایز های گوناگونی تولید می شود که با توجه به کاربرد آنها متفاوت است.

برخی از پارچه های کاربافی میبدی ها، حاشیه  دار است و نوار پهن رنگی در چهار طرف پارچه مشاهده می شود. هر یک از پارچه های کاربافی میبد، بنا به کاربردی که دارند، اسم مخصوص به خود را دارد. خانم شکن یکی از این نامهای جالب است که تلفیقی از رنگ مشکی و قرمز در تولید آن استفاده می شود.

از یزد به سیستان و بلوچستان می رویم. دیاری که با شهر سوخته، بهشت باستان شناسی جهان نام دارد و هنوز رازهای سر به مهر بسیاری از فرهنگ و تاریخ و تمدن پرشکوه ایران در خود دارد.

سیستان : مقصد پوشاک گردی جنوب ایران

اگر قصد دارید تا در حوزه مطالعات پوشاک ایران فعالیت کنید، سفر به دیار سیستان و بلوچستان را به شما توصیه میکنیم که همچون سفر به گلستان (نگارستان ایران)، جلوه ای دیدنی از زیبایی های سرزمین چهار فصل ایران است. سیستان، مقصد گردشگری جذاب و همیشه دیدنی ایران  است که در عصر گردشگری به کیش و تبریز و قشم و اصفهان و گرجستان و آنتالیا، از مقاصد گردشگری و طبیعت گردی ناشناخته ایران محسوب می شود. سیستان، یکی از نقاط تاثیرگذار در لباس محلی ایران است و از جمله معدود اقوام ایرانی هستند که هنوز در عصر هزاره سوم، به پوشاک سنتی خود بها داده و از ان بهره می گیرند.

پایبندی سیستانی ها به پوشاک محلی خود، در قامت شیر زنان این خطه خودنمایی می کند که جشنواره ای از طرح ها و رنگ های شاد انرژی مثبت است. لباس های فاخز زنان بلوچ، جلوه هایی از سوزن دوزی و منجوق دوزی و سرمه دوزی است که توسط دستان هنرمند زنان این بخش از کشور، طراحی و تولید می شود.

هویت سیستانی ها را میتوان در لباس محلی مردان و زنان أن مشاهده کرد. به واسطه متریال گرانی که در طراحی و تولید پارچه و بافت این لباس ها بعضا به کار می رود، لباس سنتی بلوچ ها را گران ترین لباس محلی ایرانی می نامند.

همانطور که در گفتار معرفی دروس رشته کارشناسی طراحی پارچه و لباس گفتیم، لباس زنان بلوچ، همچون دیگر اقوام ایرانی، برگرفته از طرح های اصیل ایرانی و بعضا اسلامی است. طرح هایی که بعضا با ابریشم سبز و قرمز در هم آمیخته و نقوش و نمادهای ایران کهن را که بنر هویت آن ها را تشکیل می دهد، جلوه گر میکند.

اگر خواستید لباس فاخر زنان بلوچ را مشاهده کنید، در اعیاد مهم از نوروز تا فطر و قربان به دیار سیستانی ها بروید.

کد خبر: 9705200128
مطالب مرتبط
گشتی در پوشاک اقوام ایران زمین | بخش اول

گشتی در پوشاک اقوام ایران زمین | بخش اول

تحریریه خبر
20 مرداد 1397 | 4:37
زمان مورد نیاز برای مطالعه: 10 دقیقه
گشتی در پوشاک اقوام ایران زمین | بخش اول
کد خبر: 9705200128